Kopernikit – nowy minerał zidentyfikowany na meteorycie Morasko
22 kwietnia 2026, 11:26Ręka do góry, kto wie, czym jest kopernikit. Otóż kopernikit wygląda tak: K(Ti7Cr)O16. I tak jak na zdjęciu. A jest to ni mniej, ni więcej, a nowy minerał, którego nazwę zaakceptowała Komisja Nowych Minerałów, Nomenklatury i Klasyfikacji przy Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej.
Średniowieczna tajemnica w neolitycznym grobie — DNA z dolmenu Menga
10 kwietnia 2026, 16:38Niemal sześć tysięcy lat temu, w pierwszej połowie czwartego tysiąclecia przed naszą erą, neolityczne społeczności południowej Iberii wzniosły dolmen Menga — jeden z najbardziej imponujących megalitycznych grobowców w Europie. Jego historia jednak nie zakończyła się w prehistorii. Dolmen był ponownie używany jako miejsce pochówku i rytuałów w epoce brązu, żelaza, w starożytności, a wreszcie w średniowieczu. Nowe badania genetyczne rzucają światło na tę ostatnią epokę, w której miały miejsce najbardziej zagadkowe pochówki. Odkryto je w 2005 roku, gdy archeolodzy trafili na szczątki dwóch osób.
Już 220 tysięcy lat temu wcześni H. sapiens korzystali z kamieniołomów
8 kwietnia 2026, 16:45Już 220 000 lat temu ludzie korzystali z kamieniołomów. Międzynarodowy zespół naukowy, na czele którego stali Manuel Will z Uniwersytetów w Tybindze i Johannesburgu, Flavia Venditti z Uniwersytetu w Tybindze oraz Svenja Riedesel z Uniwersytetu w Kolonii i Duńskiego Uniwersytetu Technicznego poinformował, że między 220 a 110 tysięcy lat temu ludzie celowo przybywali do Jojosi w RPA gdzie wydobywali hornfels. Badania dowodzą, że już w środkowej epoce kamienia nasi przodkowie podejmowali celowe działania w celu pozyskania materiału do wytwarzania narzędzi. Dotychczas sądzono, że kamień zdobywano przy okazji wędrówek czy polowań, podnosząc to, co nawinęło się pod rękę.
Największy kurhan Skandynawii to nie grobowiec, a reakcja na katastrofę klimatyczną?
7 kwietnia 2026, 07:45Na południowym brzegu jeziora Ljøgottjern, około czterdziestu kilometrów na północ od Oslo, wznosi się największy prehistoryczny kurhan Skandynawii. Raknehaugen — „Kopiec Rakniego" — ma niemal sto metrów średnicy i trzynaście metrów wysokości. Został wzniesiony w połowie VI wieku, podczas przejścia z wczesnej do późnej epoki żelaza w Skandynawii. Od dziesięcioleci był interpretowany jako grobowiec kogoś niezwykle ważnego. Nowe badania przynoszą zupełnie inną interpretację.
Lekarze z Białegostoku przez 20 dni walczyli o życie ciężarnej
3 kwietnia 2026, 15:47Przed trzema tygodniami, 11 marca, na SOR-ze Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku rozpoczęła się walka o życie 36-letniej pani Justyny i jej nienarodzonego dziecka. Miała trwać przez kolejnych 20 dni, a w akcję ratunkową zaangażowanych było – pośrednio i bezpośrednio – około 70 osób. Doktor Sławomir Czaban kierownik Kliniki Anestezjologii i Intensywnej Terapii z Blokiem Operacyjnym mówi, że mimo 42 lat doświadczenia jako anestezjolog, nigdy nie miał do czynienia z tak skomplikowanym przypadkiem.
Archeologiczny skarb w szwajcarskim jeziorze. Dwa tysiące lat temu zatonął tam rzymski statek
2 kwietnia 2026, 10:22W listopadzie 2024 roku Biuro Archeologii Kantonu Neuchâtel (OARC), w ramach monitoringu środowiskowego i archeologicznego, wykonywało dokumentację lotniczą dna miejscowych jezior, gdy na fotografiach zauważono coś nowego. Kilka miesięcy później pod wodę jeziora Neuchâtel zeszli nurkowie.
Jedyny taki posąg – pomnik konny Marka Aureliusza
1 kwietnia 2026, 07:14Posąg konny Marka Aureliusza to jedyne zachowane do dzisiaj przedstawienie ponadnaturalnej wielkości pogańskiego cesarza rzymskiego na koniu. Cesarz-filozof, którego „Rozmyślania” czyta się do dzisiaj, był ostatnim z pięciu dobrych cesarzy, których rządy – od Nerwy w 96 roku po Marka Aureliusza w 180 roku – są częstokroć uznawane za złoty wiek cesarstwa rzymskiego.
Gwiazda PicII-503 zawiera unikatowe informacje o II populacji gwiazd
31 marca 2026, 10:18Gwiazda PicII-503 to obiekt jedyny w swoim rodzaju. Położona na obrzeżach galaktyki karłowatej Pictor II zawiera skrajnie mało żelaza, o ponad 40 000 razy mniej niż Słońce. To sygnatura świadcząca o tym, że PicII-503 należy do jednej z pierwszych populacji gwiazd, jakie powstały po Wielkim Wybuchu. Badający ją astronomowie zauważyli też, że występuje w niej olbrzymia ilość węgla, dzięki czemu niezwykła gwiazda jest też brakującym elementem łączącym bogate w węgiel gwiazdy w halo Drogi Mlecznej z bardzo starymi galaktykami karłowatymi.
Kryształ Lotara, niezwykły klejnot i jego fascynująca historia
26 marca 2026, 18:23Gdy wczoraj trafiliśmy na to cudo, stwierdziliśmy, że musimy Wam je pokazać. Zaczęliśmy szukać informacji i okazało się, że Kryształ Lotara ma tak fascynującą historię, iż musicie ją poznać.
Turysta znalazł jedyną w swoim rodzaju prehistoryczną głowę byka z brązu
19 marca 2026, 18:15Górskie wędrówki mogą przynieść niezapomniane wrażenia, a pewien turysta wędrujący po Serra de Tramuntana na Majorce może pochwalić się czymś absolutnie wyjątkowym. Mężczyzna znalazł prehistoryczną głowę byka wykonaną z brązu. Zabytek ma zaledwie 3 centymetry długości, nie dość więc, że jakimś cudem znalazca go zauważył, to jest to jedyna miniaturowa głowa byka, której losy są znane. Jest bardzo podobna do słynnych bous de Costitx, zauważył archeolog Jaume Deyà Miró.
